Իմ մոլորակը

                                                              

Իմ մոլորակը ունի մեր մոլորակի տեսքը, սակայն ոչ այդքան հասարակ ինչքան մեր մոլորակն է, այլ հեքիաթային, վառ գույներով մի մոլորակ։ Իմ մոլորակում շենքերը կլոր են և անցքերով։ 1789 համարի բնակարանը ունի 1876 անցք , իսկ 21-րդ անցքում ապրում է կախարդ Զոյան, որն ամեն օր նստում էր իր տան անցքի մոտ և ինչ որ բառեր ասում. – Տավ րօվերը ղոթ րեվանան, որը նշանակում է վատ օրերը թող վերանան։ Ես ապրում եմ 39 համարի տանը, այն ունի 3 ծակ 300 սենյակ , 14 բազկաթոռ, 105 խոհանոց, 100 հատ հյուրասենյակ և 45 սանհանգույց։ Մարդիկ հագնում են չոր ծեփամածիկից շորեր։ Իմ պահարանում կա հսկայական ծեփամածիկի տուփ, որի միջից ես հանում եմ ցանկացած գույն և պատրաստում շորեր իմ համար։ Նաև մենք ունենք քաղաքներ , դրանք են զովատնականը, դեպքատարածք, տնատնկություն, հարևանատարածում, ա–12, տետուալ, տառագնություն և այլն… Այս մոլորակում խոսում են թարսերեն։ Մեր Քաղաքն ունի ճաշատեսակներ որոնցից մեկը շըշն է, այն խնձոր է, խոզապուխտի, հավի մսի, սալորի և սեղանի համով։Ես ապրում եմ տնատնկություն քաղաքում , այնտեղ հասարակ մեքենաների փոխարեն, 123 անիվներով հեծանիվներ են, որոնք արագ են։ Ահա և իմ հրաշք մոլորակը։

Բակտերիա

Բակտերիաներն ունեն կենդանի օրգանիզմներին բնորոշ հատկությունները՝ աճ, զարգացում, նյութափոխանակություն, բազմացում և այլն:
Մանրէներն այնքան փոքր են, որ անզեն աչքով տե­սանելի չեն: Դրանք տեսանելի են դառնում միայն խոշորացնող սարքերի օգնությամբ: Հոլանդացի վարպետ և բնագետ Անտոնի վան Լևենհուկը, այդպիսի մի պարզ սարք ստեղծելով, բացահայտեց մանրէները: Մանրէների մի մեծ մասը բակտերիաներն են: Դրանք պարզունակ միաբջիջ օրգանիզմներ են, որոնք սնվում, շարժվում, կիսվում և բազմանում են, օժտված են նաև այլ հատկություններով:  Բակտերիաները տարբեր ձևի են՝ ցուպիկաձև, գնդաձև, ստորակետաձև, պարուրաձև և այլն: Այդ ձևն ապահովվում է որոշա­կի լավ արտահայտված արտաքին կառույցով, որր շրջապատում է բակ­տերիան: Նման կառույցը նաև պաշտպանում է բակտերիան միջավայրի տարբեր անբարենպաստ գործոններից, օրինակ՝ սուր առարկաներից, բարձր ջերմաստիճանից կամ ճնշումից, քիմիական տարբեր նյութերից: Բակտերիաները շատ կայուն են:


Արագ բազմացող բակտերիաները կարող են կիսվել յուրաքանչյուր քսան րոպեն մեկ:
Բակտերիաների միջև կան նաև գույնի, չափսի և այլ տար­բերություններ: Բակտերիաների մեծ մասն անգույն է:   Բակտերիաներն ունեն սնման տարբեր եղանակներ. մի դեպքում իրենք են առաջացնում օրգանա­կան նյութեր, մյուսում՝ օգտվում են պատրաստի նյութերից: Հո­ղում բակտերիաները շատ են (1 գրամ հողում կարող են գտնվել միլիոնավոր բակտե­րիաներ):
Բակտերիաների մի մասը մեծ օգուտ է տալիս բնությանը: Դրանք մասնակցում են երկրագնդում նյութերի հոսքերին և փոփոխություններին, նպաստում են որոշ բույսերի աճին և զարգացմանը, կենդանիների և մար­դու սննդառությանը։ Սակայն բակտերիաների մյուս մասը փչացնում է տարբեր պիտանի առարկաներ, բույսերում, կենդանիներում և մարդու օր­գանիզմում առաջացնում տարբեր հիվանդություններ: Որոշ բակտերիաներ, թափանցելով մարդու օրգանիզմ, առաջացնում են տարբեր հիվանդություններ, ինչպիսիք են տիֆը, խոլերիան, թոքախտը (տուբերկուլյոզը) և այլն:  Այդ բակտերիանե­րը վնասակար են: Նրանք կարող են օրգանիզմ թափանցել կեղտոտ սննդամթերքի և ջրի, ինչպես նաև վարակված օդի միջոցով:
Հիվանդածին բակտերիաներ կա­րող են տարածվել բերանում, հան­գեցնել բորբոքման: Այդ պատճա­ռով խորհուրդ է տրվում ամեն օր մաքրել ատամները:

Բակտերիաների մասին գիտությունն ընդգրկված է մանրէաբանութ­յունում:

Թեստ չորրորդ․ Թե ինչպես կապիկները ճամփորդեցին

Մի օր կենդանաբանական այգու կապիկները որոշեցին ճամփորդել, աշխարհ ճանաչել: Որոշեցին ու ճամփա ընկան: Գնացին, գնացին, մի տեղ կանգնեցին ու հարցրին.
-Ի՞նչ է երևում:
-Առյուծի վանդակը, փոկի ավազանն ու ընձուղտի տունը:
-Ի՜նչ մեծ է աշխարհը, ու ինչքա՜ն շատ բան ես իմանում, երբ ճամփորդում ես:
Շարունակեցին ճանապարհն ու կանգ առան միայն կեսօրին:
-Հիմա ի՞նչ է երևում:
-Ընձու.տի տունը, փոկերի ավազանն ու առյուծի վանդակը:
-Ի՜նչ տարօրինակ է աշխարհը, ու ինչքա՜ն շատ բան ես իմանում, երբ ճամփորդում ես:
Նորից ճանապարհ ընկան ու կանգ առան արևամուտին:
-Իսկ հիմա ի՞նչ է երևում:
-Առյուծի վանդակը, ընձուղտի տունն ու փոկերի ավազանը:
-Ի՜նչ ձանձրալի է աշխարհը.  միշտ նույն բաներն են հանդիպում. ու ճանապարհորդելն էլ ոչ մի բանի պետք չէ:
Ու այդպես, նրանք ճամփորդում էին, ճամփորդում, բայց վանդակից դուրս չէին գալիս, պտտվում էին նույն շրջանում կարուսելի ձիուկի պես:

Առաջադրանքներ

  1. Լրացրո՛ւ բաց թողնված տառերը:
  2. Տրված բառերը բառերը բաղադրիչների(մասերի) բաժանի՛ր, ապա որոշի՛ր  կազմությունը (պարզ, բարդ, ածանցավոր)՝  
  3. կեսօր- կես,օր, բարդ
  4. արևամուտ- արև , մուտք, բարդ
  5. ձանձրալի- ձանձրանալ, ալի – ածանցավոր
  6. աշխարհ– աշխարհ- պարզ
  7. , ճանապարհորդ – ճանապարհ , որդ – ածանցավոր

       3.  Կենդանաբանական այգու կապիկները  ճամփորդեցին:

ա) Գտի՛ր տրված նախադասության ենթական ու ստորոգյալը:

Ստորոգյալ ՝ կապիկները           Ենթակա ՝ ճամփորդեցին

բ) Սա պարզ ընդարձակ նախադասություն  է: Այն դարձրո՛ւ պարզ համառոտ: Կապիկները ճամփորդեցին։

գ) Ջուրը թափվեց հոսանքին, լույսն անջատվեց:

Աննան նվագում է դաշնամուրով, իր տատիկի օգնությամբ :

Աստղերը շողշողում են մուգ կապույտ երկնքում :

Այս երեք պարզ համառոտ նախադասությունները դարձրո՛ւ պարզ ընդարձակ:

4. Գրի՛ր այգի – բոստտան, ճանապարհ-արահետ, արևամուտ– երեկո բառերի հոմանիշները:

 5. Գրի՛ր տարօրինակ, գիշեր-ցերեկ, նույն-այլ, դուրս գալ-ներս մտնել բառերի հականիշները:

   6. Պատմվածքից դո՛ւրս գրիր աշխարհը բնութագրող բառերը:

Ի՜նչ մեծ է աշխարհը, ու ինչքա՜ն շատ բան ես իմանում, երբ ճամփորդում ես

   7. Համաձա՞յն ես կապիկների հետ: Ինչպիսի՞ն է քո աշխարհը: Պատմի՛ր:

Իմ համար աշխարհը անծայր է , ամեն ինչ կա և ստեղծագործվում են, և՛ հրաբուխներ կան և՛ սարեր , և՛ ժայռեր և ծովեր, լճեր, գետեր և այլն․․․

Թեստ երրորդ

Թեստ 3

Ջանի Ռոդարի
Ջելսոմինոյի արկածները

Մի ան□ամ առավոտյան Ջելսոմինոն գնաց իրենց պարտեզն ու տեսավ՝  բոլոր տանձերը հասել են: Տանձերը, ախր, միշտ այդպես են. ոչ ոքի ոչինչ չեն ասում, բայց իրենց համար հասնում են, և մի գեղեցիկ օր էլ տեսնում ես՝արդեն հասել են, ու եկել է քաղելու ժամանակը:

«Ափսոս, որ սանդուղք չեմ վերցրել հետս,- մտածեց Ջելսոմինոն: — Արի գնամ, տանից սանդուղք բերեմ ու մի հատ էլ երկար ձող՝ վերևի ճյուղերից տանձը թափ տալու համար»:

Բայց այդ պահին  նրա գլխում մի ուրիշ միտք ծագեց, ավելի ճիշտ՝ մի փոքր քմահաճույք. «Իսկ եթե օգտվեմ իմ ձայնի՞ց»:

Եվ, այսպես որոշելով, նա կանգնեց ծառի տակ ու ոչ կատակ, ոչ լուրջ ճչաց.

-Է՜յ, տանձեր, հապա մի ցած թափվեք:

«Թը՛փ-թը՛փ-թը՛փ»,- պատասխանեցին տանձերը՝ անձրևի նման ցած թափվելով:

Ջելսոմինոն մոտեցավ մյուս ծառին և նույն բանը կրկնեց: Ամեն անգամ, երբ նա գոռում էր՝ «թափվե՛ք», տանձերը ճյուղերից այնպես էին պոկվում, կարծես հենց դրան էին սպասում:

Ջելսոմինոն շատ ուրախ էր դրա համար:

«Այսպես ես ահագին ուժ կխնայեմ,- խորհում էր նա,- ափսոս, որ առաջ չէի մտածել այս մասին»:

Մինչ Ջելսոմինոն շրջում էր իր պարտեզում ու այդ ձևով հավաքում տանձերը, հարևան արտում քաղհան անող մի գյուղացի տեսավ նրան: Նա տրորեց աչքերը, քիթը կսմթեց և, եր□ համոզվեց, որ տեսածը երազ չէ, վազեց կնոջ մոտ.

-Գնա, մի տես ̀ ինչ է կատարվում,- դողալով ասաց նա կնոջը,- ես համոզված եմ, որ Ջելսոմինոն չար վհուկ է:

-Ի՜նչ ես ասում. նա բարի, սուր□ ոգի է:

Մինչ այդ ամուսինները բավական խաղաղ էին  ապրել, բայց այստեղ նրանք կպան իրար: Հանկարծ ամուսնու գլխում մի միտք ծագեց.<<Արի հարևաններին կանչենք: Թող նրանք էլ նայեն Ջելսոմինոյին, տեսնենք ̀ ի՞նչ կասեն>>:

Հարևաններին կանչելու միտքը դուր եկավ կնոջը: Նա դեմ չէր մի ավելոր□ անգամ շաղակրատելու հնարավորություն ստանալուն, դրա համար էլ մի ակնթարթում անհետացավ:

Դեռ արևը մայր չէր մտել, երբ ամբողջ շրջակայքն իմացավ պատահածի մասին: Բնակիչները բաժանվել էին երկու մասի: Մի մասը պնդում էր, թե Ջելսոմինոն բարի ոգի է, իսկ մյուսներն ապացուցում էին, թե նա չար կախարդ է:

  1. Տեքստի 4  բառերում  տառի փոխարեն  վանդակ  է  դրված, դու՛րս գրիր այդ բառերը ̀  լարացնելով բաց թողած տառերը:

Սուրբ, անգամ,երբ,ավելորդ

  1. Բնագրից դու՛րս գրիր չորս բարդ բառ,  բաժանի՛ր բաղադրիչների:

Քմհաճույք                          Քիմք-հաճույք

Այսքան                        Այս – քան

Ակնթարթ                         Աչք-թարթել

Քաղհան                            Քաղել – հանել

  1. Տեքստից դու՛րս  գրիր տրված բառերի հոմանիշները.

ա/ աստիճան         սանդուղք   

բ/ սիրուն                գեղեցիկ

գ/ բղավել               ճչալ

դ/ դաշտ                 արտ

  1. Տրված բառերից որի՞ դիմաց է սխալ նշված նրա տեսակը.

ա/ քաղհան – բարդ 

բ/ չար – պարզ

գ/ երազ  – ածանցավոր

դ/տանձ — պարզ

  1. Տեքստում հանդիպող հետևյալ բառերից ո՞րն է գործածված եզակի թվով.

ա/հարևան
բ/ ճյուղ

գ/ ծառ

դ/ամուսին

  1. Տրված բառերից յուրաքանչյուրի դիմաց նշված է, թե այն ինչ խոսքի մաս է: Ո՞ր տարբերակում է սխալ նշված:

ա/ պարտեզ – գոյական

բ/ տանձ – գոյական   

գ/ առավոտյան -գոյական         

դ/  միտք – գոյական

  1. Տեքստից ընտրի՛ր չորս բառ (ոչ բայ) և դարձրու՛  բայեր:

     երազ- երազել

կատակ-կատակել                          

բարի-բարիանալ                       

ափսոս-ափսոսել                            

  1. Որ՞ն է տրված նախադասության ենթական.

Ջելսոմինոն մոտեցավ մյուս ծառին: 

Տեքստից դու՛րս գրիր մեկական պատմողական և հարցական նախադասություն:

Մի ան□ամ առավոտյան Ջելսոմինոն գնաց իրենց պարտեզն ու տեսավ՝  բոլոր տանձերը հասել են:

Իսկ եթե օգտվեմ իմ ձայնի՞ց»:

_________________________________________________________________________

  1. Կետադրի՛ր տեքստում ընդգծված նախադասությունը:շ
  2. Դո՛ւրս գրիր Ջելսոմինոյին բնութագրող արտահայտություններ:

Իմ կարծիքով, նա ուներ սուր և բարի ձայն , որը ստիպեց տանձերին ցած ընկնել։

________________________________________________________________________

  1. Ո՞րն էր Ջելսոմինոյի հիմնական նպատակը.  

ա/ ահագին ուժ խնայելը

բ/ բարձր ձայն ունենալը

գ/ ճյուղերից տանձեր թափելը

դ / սանդուղք բերելը

  1. Ի՞նչ միտք ծագեց Ջելսոմինոյի մտքում:

Նա մտածեց․ “գուցե օգտվեմ իմ ձայնի՞ց”

  1. Ինչո՞ւ էր բնակիչների մի մասը Ջելսոմինոյին համարում չար վհուկ, մյուս մասը՝ բարի ոգի:

Նրան մի մասը ասում էին չար վհուկ, վորովհետև նա իր ձայնի օգնությամբ տանձերը ծառից ներգև էր գցում, իսկ մի մասը ասում են բարի ոգի, որովհետև նա գեղեցիկ ձայնով տանձերին իր մոտ էր կանչում։

  1. Ինչո՞ւ հարևաններին կանչելու միտքը դուր եկավ գյուղացու կնոջը:

Որովհետև նա ցանկացավ լսել նաև հարևանների կարծիքները Ջելսոմինոի մասին։

Пасха в Армении

Пасха – главный праздник всех христиан. Пасхе предшествует сорокадневный пост, во время которого запрещается есть любую пищу животного происхождения: мясо, рыбу, яйца, молочные продукты (сыр, творог, сметана и другие). На Пасху армяне посещают церковь, накрывают праздничный стол и устраивают весёлые «яичные бои». В этом году армяне отметят Пасху 4 апреля.

Блюдо, без которого не обойдётся ни один праздничный стол в этот день, – плов с рисом и изюмом. Рис символизирует человечество, а изюм – христиан. Кроме того, на Пасху армяне едят отварную рыбу и различные блюда из зелени. Обязательным блюдом также являются окрашенные в красный цвет варёные яйца. По традиции их красят с помощью луковой кожуры. На праздничном столе в Армении в этот день можно увидеть также гату и красное вино.

Поздравление с Пасхой на русском языке звучит так: «Христос воскрес!», а в ответ принято говорить: «Воистину воскрес!» Слово «воистину» означает «правда, на самом деле».

Любимая пасхальная игра детей в Армении – «яичные бои». Один человек держит в руках сваренное вкрутую яйцо, а второй человек стучит по нему другим яйцом. Тот, чьё яйцо треснет, проиграет, а победитель заберёт себе это яйцо в качестве приза.

А вот и маленькая игра

Մաթեմատիկա

Հավասար հայտարար ունեցող կոտորակների համեմատում

Դասարանական առաջադրանքներ

1․ Համեմատի՛ր

2․ Դասավորի՛ր կոտորակները․

Աճման կարգով

3․Համեմատի՛ր

4․ 4500լ տարողությամբ ջրավազանը ամբողջությամբ լցված էր ջրով։ Այգեպանը այդ ջրի  մասը օգտագործեց այգին ջրելու համար։ Քանի՞ լիտր ջուր մնաց ավազանում։ 4500:3×2=3000, 4500-3000=1500

5․ Ավտոմեքենան պետք է անցներ 180կմ ճանապարհ։ Ճանապարհի  մասն անցնելուց հետո քանի՞ կիլոմետր կմնա նրան դեռ անցնելու։ 180:3×2=120, 180-120=60

6․ 1 ծորակից լցվում է 6000լ տարողությամբ ջրավազանի  մասը։ Նույն ծորակից որքա՞ն ջուր կլցվի ջրավազանը 2 ժամում։ 6000:4=1500, 1500×2=3000

7․ Ուրբաթ օրը՝ ժամը 16։00-ին, Աննան մեկնեց շրջագայության և վերադարձավ 4օր 20ժամ հետո։ Շաբաթվա ո՞ր օրը և ժամը քանիսի՞ն նա վերադարձավ տուն։ Չորեքշաբթի, 12:00:

Տնային առաջադրանքներ

1․ Համեմատի՛ր

2․ Դասավորի՛ր կոտորակները․

Նվազման կարգով

3․Համեմատի՛ր

4․ 4500լ տարողությամբ ջրավազանը ամբողջությամբ լցված էր ջրով։ Այգեպանը այդ ջրի  մասը օգտագործեց այգին ջրելու համար։ Քանի՞ լիտր ջուր օգտագործեց այգեպանը այգին ջրելու համար։ 4500:3×2=3000

5․ Ջրավազանում կար 8000լ ջուր։ Այգին ջրելու համար պապին օգտագործեց այդ ջրի երեք քառորդ մասը։ Որքա՞ն ջուր մնաց ջրավազանում։ 8000:4×3=6000, 8000-6000=2000

6․ Մայրիկը գնեց 12կգ շաքարավազ։ Նա այդ շաքարավազի  մասն օգտագործեց ծիրաանի հյութ պատրաստելու համար, իսկ մնացած մասը՝ ելակի մուրաբայի համար։ Մայրիկը որքա՞ն շաքարավազ օգտագործեց ելակի մուրաբա պատրաստելու համար։ 12:3×1=4, 12-4=8

7․ Երկու թվերի գումարը 650 է, իսկ տարբերությունը՝ 0։ Որո՞նք են այդ թվերը։ 650:2=325, 325-325=0

Ուսումնական մարտ

Մենք մինչև մարտի վերջ, փորձեցինք իրականացնել << ԻՄ ԸՆՏԱՆԵԿԱՆ ԳՐԱԴԱՐԱՆԸ>> կամ <<ՈՒՍՄՆԱԿԱՆ ԳՐԱԴԱՐԱՆ>> նախագիծը։ Քանի որ դուք ցանկանում եք իմանալ, թե ինչ գիրք եմ ես կարդում , կփորձեմ մի քանի տողերով պատմել իմ գրքի, ինչպես նաև վերջինիս տպավորությունների մասին։

Կարդալ ավելին